Trong thời đại số hóa hiện nay, chắc hẳn bạn đã từng nghe qua khái niệm “Điện toán đám mây” hay “Cloud Computing” nhưng lại không biết ý nghĩa chính xác của thuật ngữ này là gì. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn tìm hiểu từ A đến Z những điều cần biết về điện toán đám mây. Trước khi điện toán đám mây ra đời, bạn muốn triển khai một ứng dụng phải tự mình thực hiện từ đầu đến cuối. Đối với người dùng cá nhân, nếu bạn muốn lưu dữ liệu, bạn phải mua một cái ổ cứng và phần mềm. Ngoài chi phí mua, bạn còn mất thêm phí bảo dưỡng và bảo trì, cũng như rủi ro mất dữ liệu vì hư ổ cứng hay mất điện. Sự ra đời của công nghệ điện toán đám mây được xem như như một thành tựu của công nghệ có ý nghĩa vô cùng to lớn trong lĩnh vực quản lý dữ liệu, tạo ra những cuộc cách mạng số trên toàn thế giới, thay đổi cách vận hành và làm việc của doanh nghiệp trên toàn cầu. Vì vậy thay vì mua, sở hữu và bảo trì các trung tâm dữ liệu và máy chủ thực như trước, nay bạn có thể tiếp cận các công nghệ như năng lượng điện toán, lưu trữ và cơ sở dữ liệu từ nhà cung cấp dịch vụ đám mây. Cùng nhau tìm hiểu sâu hơn về khái niệm và công dụng của điện toán đám mây nhé.

  • Điện toán đám mây là gì?

Điện toán đám mây (Cloud computing) hay còn gọi là điện toán máy chủ ảo là các nguồn điện toán khổng lồ như các ứng dụng, dịch vụ, … sẽ nằm tại các máy chủ ảo trên Internet thay vì trong máy tính cá nhân và văn phòng để mọi người kết nối và sử dụng khi cần thiết. Sử dụng điện toán đám mây, doanh nghiệp không cần mua và duy trì hàng loạt máy tính và phần mềm, thay vào đó có thể truy cập vào bất kỳ tài nguyên nào tồn tại trong “đám mây” từ bất cứ đâu và tại bất kỳ thời điểm nào thông qua hệ thống Internet. Hiểu một cách đơn giản hơn, điện toán đám mây là việc ảo hóa các tài nguyên tính toán và các phần mềm. Thay vì việc bạn sử dụng một hoặc nhiều máy chủ vật lý thực thì với cloud computing bạn sẽ sử dụng các tài nguyên được ảo hóa thông qua môi trường Internet. Thuật ngữ “đám mây” là cách nói ẩn dụ chỉ mạng Internet (dựa vào cách được bố trí của nó trong sơ đồ mạng máy tính) và như sự liên tưởng về độ phức tạp của các cơ sở hạ tầng chứa trong nó.

  • Ai sử dụng điện toán đám mây?

Các cá nhân, tổ chức thuộc mọi loại hình, quy mô đang dùng dịch vụ đám mây cho nhiều mục đích, như sao lưu dữ liệu, khôi phục dữ liệu, email, máy tính để bàn ảo, phát triển và kiểm thử phần mềm, phân tích dữ liệu lớn và ứng dụng web tương tác với khách hàng. Ví dụ: Các tổ chức dịch vụ tài chính đang sử dụng dịch vụ đám mây để kiểm tra và ngăn chặn gian lận theo thời gian thực. Các nhà sản xuất game online đang sử dụng dịch vụ điện toán đám mây để cung cấp các trò chơi cho hàng triệu người chơi trên khắp thế giới. Tại Việt Nam, điện toán đám mây được ứng dụng rất nhiều vào các lĩnh vực như giao thông, bán lẻ, y tế và quản trị doanh nghiệp.

  • Các loại điện toán đám mây

Ba loại điện toán đám mây chính gồm Cơ sở hạ tầng dưới dạng Dịch vụ, Nền tảng dưới dạng Dịch vụ và Phần mềm dưới dạng Dịch vụ. Mỗi loại điện toán đám mây  này cung cấp tính linh hoạt, các cấp độ kiểm soát và quản lý khác nhau cho phép bạn chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu của mình. 3.1 Cơ sở hạ tầng dưới dạng dịch vụ (IaaS) Cơ sở hạ tầng dưới dạng dịch vụ (IaaS) IaaS chứa các khối xây dựng cơ bản cho đám mây CNTT. IaaS thường cung cấp quyền truy cập vào các tính năng mạng, máy tính (ảo hoặc trên phần cứng chuyên dụng) và không gian lưu trữ dữ liệu. IaaS có mức độ linh hoạt cũng như khả năng kiểm soát quản lý dữ liệu cao nhất. 3.2 Nền tảng dưới dạng dịch vụ (PaaS) Nền tảng dưới dạng dịch vụ (PaaS) Sử dụng PaaS, bạn không cần quản lý cơ sở hạ tầng ngầm của tổ chức (phần cứng và hệ điều hành) và giúp bạn tập trung vào công tác triển khai cũng như quản lý các ứng dụng của mình. Điều này cho phép bạn làm việc hiệu quả hơn vì không cần phải lo về việc thu mua tài nguyên, hoạch định dung lượng, bảo trì phần mềm, vá lỗi hay bất kỳ công việc nào khác liên quan đến việc vận hành ứng dụng. 3.3 Phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) Phần mềm dưới dạng dịch vụ SaaS cung cấp cho bạn sản phẩm hoàn chỉnh được nhà cung cấp dịch vụ vận hành và quản lý. Với SaaS, bạn không cần phải lo về việc duy trì dịch vụ hoặc cách quản lý cơ sở hạ tầng ngầm. Bạn sẽ chỉ cần biết cách bạn sẽ sử dụng phần mềm cuối đó.

  • Công dụng của công nghệ điện toán đám mây

Điện toán đám mây cho phép doanh nghiệp không cần đầu tư thời gian và tiền bạc vào cơ sở hạ tầng, nâng cấp ứng dụng, không đòi hỏi nguồn nhân lực lớn, và có thể dễ dàng thay đổi quy mô khi cần, qua đó tập trung nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh và cải thiện chất lượng dịch vụ. Công dụng của điện toán đám mây Những lợi ích đặc biệt của điện toán đám mây: 4.1 Nhanh chóng  Đám mây cho phép người dùng dễ dàng tiếp cận nhiều công nghệ để họ có thể đổi mới và phát triển nhanh hơn. Bạn có thể thu thập tài nguyên một cách nhanh chóng từ các dịch vụ cơ sở hạ tầng, như điện toán, lưu trữ, và cơ sở dữ liệu, đến học máy, Internet vạn vật (IoT), … Người dùng có thể nhanh chóng thực thi các dịch vụ công nghệ và tiến hành từ khâu ý tưởng đến khâu hoàn thiện nhanh hơn vài cấp so với trước đây. 4.2 Quy mô linh hoạt Sử dụng điện toán đám mây, giúp bạn có thể điều chỉnh quy mô của các tài nguyên này ngay lập tức để tăng và giảm dung lượng ngay khi nhu cầu kinh doanh của bạn thay đổi mà không cần ký kết dài hạn. 4.3 Tiết kiệm chi phí: Nền tảng cloud computing giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vốn và chi phí vận hành. Bởi vì, các tài nguyên được mua khi cần và trả phí khi sử dụng. Chi phí biến đổi thì thấp hơn nhiều so với chi phí bạn tự trang trải theo tính kinh tế theo quy mô. 4.4 Triển khai trên toàn cầu chỉ trong vài phút: Cloud computing cho phép người dùng mở rộng sang các địa điểm địa lý mới và triển khai trên toàn thế giới chỉ trong vài phút bằng vài cú nhấp chuột. 4.5 Giảm độ phức tạp trong cơ cấu của doanh nghiệp: Nền tảng đám mây giúp tinh giản số lượng nhân viên, tập trung nhân lực vào những công việc cung cấp giá trị thay vì duy trì phần mềm và phần cứng máy tính, từ đó giảm bớt được độ phức tạp trong cơ cấu. Lợi ích của điện toán đám mây

  • Hạn chế của điện toán đám mây

Theo nhận định của các chuyên gia Intel thì cloud computing chắc chắn không phải dành cho tất cả mọi người và cho mọi nhu cầu. Mặc dù lợi ích của nền tảng đám mây là không thể phủ nhận, nhưng các doanh nghiệp cũng cần cân nhắc đến các yếu tố khác. Tính riêng tư: Các thông tin người dùng và dữ liệu được chứa trên điện toán đám mây có đảm bảo được riêng tư, và liệu các thông tin đó có bị chiếm dụng vì một mục đích nào khác? Những hạn chế của điện toán đám mây 5.1 Tính sẵn dùng: Dù công nghệ hiện đại có sức chứa khủng và truy cập nhanh đến đâu, thế nhưng tình trạng quá tải vẫn có thể xảy ra khiến một số hoạt động bị ngưng trệ. Do đó, trong trường hợp các dịch vụ đám mây có bị “treo” bất ngờ, khiến cho người dùng không thể truy cập các dịch vụ và dữ liệu của mình trong một khoảng thời gian nào đó gây ảnh hưởng đến công việc. 5.2 Mất dữ liệu: tình trạng mất dữ liệu vẫn có thể xảy ra khi lỗi hệ thống Một vài dịch vụ lưu trữ dữ liệu trực tuyến trên đám mây bất ngờ ngừng hoạt động hoặc không tiếp tục cung cấp dịch vụ, khiến cho người dùng phải sao lưu dữ liệu của họ từ “đám mây” về máy tính cá nhân. Việc này sẽ tốn nhiều thời gian và công sức. Thậm chí một vài trường hợp, vì một lý do nào đó, dữ liệu người dùng bị mất và không thể phục hồi được. 5.3 Khả năng bảo mật: một khi các đám mây bị đột nhập hoặc tấn công, toàn bộ dữ liệu sẽ bị chiếm dụng. Việc bị các tổ chức hacker tấn công quấy rối gây tổn thất cho người dùng cũng nhưng nhà cung cấp cũng không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, đây không thực sự là những nhược điểm của riêng “điện toán đám mây”, bởi lẽ vấn đề tấn công đánh cắp dữ liệu xảy ra trên bất kỳ đâu, ngay cả trên các máy tính cá nhân.

  • Những ứng dụng của điện toán đám mây

Ứng dụng của điện toán đám mây 6.1 Cơ sở dữ liệu khổng lồ và khả năng mở rộng vô tận Công nghệ cloud computing dành cho các doanh nghiệp cần vận hành cơ sở dữ liệu lớn nhưng ngân sách hạn chế. Ngoài ra nền tảng này cũng rất hữu ích đối với các doanh nghiệp không đủ chuyên môn để vận hành lượng cơ sở dữ liệu lớn. Nhà cung cấp dịch vụ công nghệ đám mây chịu trách nhiệm về các hoạt động vận hành hệ thống dữ liệu và bảo trì. Còn người dùng có chỉ trách nhiệm xử lý dữ liệu của mình. Công nghệ đám mây còn cho phép doanh nghiệp mở rộng vô tận cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, nó cũng có khả năng thu nhỏ trong tích tắc. 6.2 Kiểm tra và phát triển Điện toán máy chủ ảo cung cấp cho người dùng các môi trường khác nhau và phù hợp với từng nhu cầu cụ thể cho mục đích mô phỏng. Do đó giúp người dùng tiết kiệm được thời gian, công sức khi phải tự tay xây dựng môi trường mô phỏng. 6.3 Lưu trữ website Trong trường hợp hệ thống hiện tại không đáp ứng được so với sự phát triển của doanh nghiệp thì việc lưu trữ website trên đám mây là việc làm cần thiết. Lưu trữ website trên nền tảng đám mây giúp tăng khả năng mở rộng cho doanh nghiệp.

  •  Phân tích Big Data

Công nghệ điện toán đám mây còn có khả năng phân tích dữ liệu lớn. Dữ liệu không được thu gọn khi được lưu trữ trên đám mây nhưng việc quản lý nó dễ tiếp cận, đơn giản và hiệu quả hơn. 6.5 Lưu trữ, chia sẻ dữ liệu Dữ liệu được lưu trữ dựa trên công nghệ điện toán máy chủ ảo giúp cho việc chia sẻ, truy xuất và lưu trữ dễ dàng hơn rất nhiều. Tạo ra các “văn phòng ảo” – nơi mà bạn và đồng nghiệp có thể cập nhật tình hình dự án nhanh chóng và hiệu quả hơn. Google Drive, Dropbox, hay Shutterstock là các ví dụ cụ thể của dịch vụ này. 6.6 Sao lưu, khôi phục dữ liệu Công nghệ cloud computing có giúp sao lưu và khôi phục dữ liệu theo đúng quy trình, tiết kiệm chi phí và thời gian. Khi thảm họa xuất hiện, dữ liệu của doanh nghiệp sẽ tách biệt trên cloud nên có thể tự động khôi phục lại. 6.7 Quản lý doanh nghiệp Cloud CRM bao gồm rất nhiều ứng dụng như Email, thông tin của các hoạt động trong quá khứ và hiện tại, … hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, duy trì mối quan hệ tích cực với khách hàng. Cloud ERP phù hợp với cả doanh nghiệp vừa và nhỏ hay tập đoàn đa quốc gia.

  • Công nghệ Điện toán đám mây ở Việt Nam

Không nằm ngoài xu thế, Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên ứng dụng công nghệ Điện toán đám mây vào năm 2008, hiện nay chúng ta đang đứng đầu Đông Nam Á về chi tiêu cho các dịch vụ công nghệ đám mây. Một người Việt Nam trung bình chi 1,7 USD một năm cho các dịch vụ Công nghệ này. Theo đánh giá của các chuyên gia, thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam hiện còn khá mới mẻ. Tuy nhiên, sau dịch Covid-19 diễn ra xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ, các doanh nghiệp đã bắt đầu có xu hướng ồ ạt chuyển lên đám mây. Ảnh Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cùng đại diện VNG Cloud, Viettel, CMC và VCCorp ấn nút phát động chiến dịch thúc đẩy chuyển đổi số bằng công nghệ điện toán đám mây Việt Nam. Tại Lễ phát động chiến dịch thúc đẩy chuyển đổi số bằng công nghệ điện toán đám mây Việt Nam, diễn ra ngày 22/5/2020. Bộ TT&TT muốn kêu gọi toàn thể xã hội thực hiện chuyển đổi số nhanh hơn bằng nền tảng cloud computing tại Việt Nam. Công nghệ đám mây sẽ là thành phần quan trọng nhất trong hạ tầng số, hạ tầng số phải được đầu tư trước để thúc đẩy chuyển đổi số phát triển kinh tế xã hội. Các doanh nghiệp công nghệ đám mây Việt Nam trong bối cảnh dịch COVID-19 hiện nay cần phải đẩy mạnh phát triển và làm chủ các hạ tầng, nền tảng số. Thị trường đám mây trong nước đang là cuộc cạnh tranh giữa 3 nhóm nhà cung cấp: doanh nghiệp nước ngoài (Google, Microsoft…), các doanh nghiệp trong nước có quy mô lớn với sự đầu tư đồng bộ và một nhóm các doanh nghiệp nhỏ cung cấp các ứng dụng hoặc dịch vụ cụ thể. Tuy nhiên, thị trường điện toán đám mây nước ta hiện nay đạt khoảng 200 triệu đô la mỹ với mức tăng trưởng hằng năm trên 30% nhưng các doanh nghiệp Việt Nam chỉ chiếm 20% thị phần, 80% vẫn là dung dịch vụ điện toán đám mây nước ngoài. “Các doanh nghiệp viễn thông trong nước đã làm chủ được hạ tầng viễn thông, chúng ta cần phải cố gắng để làm điều tương tự với hạ tầng số. Hạ tầng số chính là hạ tầng viễn thông cộng thêm nền tảng điện toán đám mây, bởi vậy, làm chủ nền tảng điện đám mây là rất quan trọng”, Bộ trưởng TT&TT nhấn mạnh. Ảnh Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại sự kiện Tại Lễ phát động, 11 doanh nghiệp cloud computing Việt Nam cũng đã cam kết tham gia chiến dịch, giảm giá 20% cho tất cả khách hàng mới đăng ký dịch vụ điện toán đám mây Việt Nam trong vòng 2 tháng (từ 22/5 đến 22/7) nhằm kích cầu thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, hỗ trợ các cơ quan, doanh nghiệp chuyển đổi hoạt động lên môi trường mạng. Chuyển đổi số là xu thế bắt buộc của các doanh nghiệp và việc triển khai sớm điện toán đám mây sẽ mang lại lợi thế lớn hơn. Do đó, dù công ty ở ngành hay quy mô nào, bạn cũng nên thử dùng công nghệ này, nếu không có thể bạn đã bỏ lỡ một cơ hội kinh doanh tiềm năng trong tương lai đấy. Mong bài viết trên mang lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn.